Stap met je klas in de rol van onderzoekers en duik in het verhaal van een echt scheepswrak uit eigen bodem. Tijdens dit lesprogramma ontdekken leerlingen de tjalk De Drie Gezusters, die in 1893 zonk in de toenmalige Zuiderzee bij het huidige Zeewolde. Aan de hand van echte vondsten en aanwijzingen onderzoeken ze hoe het schip eruitzag, wie er aan boord leefden en hoe het dagelijks leven op zo’n tjalk was. Ze kruipen in de huid van een maritiem archeoloog en puzzelen stap voor stap het verhaal achter het wrak bij elkaar. Ook ontdekken ze wat er veranderde toen de Zuiderzee werd afgesloten en het gebied veranderde in het land waar we nu wonen.
Hoe leefden mensen in de prehistorie? Waarom hebben we zoveel kapotte kannen uit de middeleeuwen? En droegen de Romeinen ook schoenen? Tijdens deze les kruipen leerlingen in de huid van een conservator en ontdekken ze hoe we zoveel weten over het verleden. Ze leren hoe een museum aan zijn schatten komt en wat er allemaal met vondsten gebeurt vóórdat ze in een vitrine terechtkomen.
De Romeinen aten 2000 jaar geleden alleen maar witte en paarse wortels; oranje wortels bestaan pas zo’n 400 jaar. Onderweg naar Nederland brachten ze ook walnoten, kastanjes, bieten en pastinaken mee. In deze les ontdekken leerlingen vergeten groenten en gaan ze zelf aan de slag met het maken van een Romeins kruidenkaasje. Daarbij leren ze over verschillen in eetcultuur en bereidingswijze
Ik ben een bodemmonster. Ik leef diep onder de grond, tussen zand, wortels en kleine kriebelbeestjes. Het is daar donker… maar ook heel spannend! Op een dag kroop ik vrolijk rond en toen BONK! Ik stootte mijn hoofd tegen iets hards… iets ouds… iets bijzonders. Het zat verstopt in de aarde. Maar wat was het? Daarom heb ik jullie hulp nodig! Willen jullie mij in het museum helpen om uit te zoeken waar ik mijn hoofd tegen heb gestoten? Onderweg komen we allerlei oude spullen tegen. Voorwerpen die al héél lang bestaan. Maar… wat vertellen deze spullen ons eigenlijk? Van wie waren ze? Waar werden ze voor gebruikt? En waarom zijn ze zo belangrijk dat ze in een museum liggen? Dat gaan jullie zelf ontdekken! Jullie gaan goed kijken, nadenken, speuren. Aan het einde zijn jullie echte museumassistenten!
Tijdens deze les stappen leerlingen in het leven van ruim 100 jaar geleden. Welke kleren draag jij vandaag? En wat droegen ze lang geleden? In het museum ontdekken ze dat het leven toen heel anders was. Ze maken kennis met Japie Meijer, die met zijn ouders over de Zuiderzee voer op een schip dat steenkool vervoerde. Japie moest flink meehelpen op het schip. Net als Japie gaan de leerlingen zelf aan de slag: ze helpen mee aan boord en ervaren spelenderwijs hoe het was om als kind te leven en te werken in die tijd. Zo ontdekken ze van dichtbij hoe het leven van leeftijdsgenootjes er vroeger uitzag.
Deze les is een introductie over het werk van archeologen en de conservator in het museum. Hoe werken die samen? Hoe weten we wat we weten? Archeologie spreekt tot de verbeelding van kinderen. Het is een spannend idee in de grond iets te ontdekken wat daar al eeuwen ligt. Maar wat wordt er allemaal gevonden in de grond, en hoe komt alles in het museum?
Wie waren de bewoners van heel lang geleden? En met welke materialen werden gereedschappen gemaakt? Waar kwamen de prehistorische bewoners eigenlijk vandaan? In het museum maken de leerlingen een ontdekkingstocht door de Steentijd, Bronstijd en IJzertijd. De leerlingen ontdekken vaardigheden van toen en leggen linken met het heden.
De zwarte ratten kwamen met de Romeinen mee naar Nederland. Maar dat was niet het enige dat de Romeinen meebrachten. Aan de hand van Ratje Toe (r) ontdekken de leerlingen van alles over de grote Romeinen. Het ratje Finn wil ook graag bij de Romeinen horen en moet daarom opdrachten doen. De leerlingen ontdekken door middel van opdrachten wat de Romeinen ons gebracht hebben. Ze spelen Romeinse spelletjes en ontdekken kruiden en geuren uit het Romeinse verleden.
Leerlingen onderzoeken wat archeologische vondsten zeggen over vroeger. Ze zien de sporen van een archeologische opgraving en moeten zelf aan de slag om te ontdekken uit welke tijd de sporen zijn. Vaak zijn het onherkenbare vondsten uit vroegere tijden, maar wat deden de bewoners met de voorwerpen? De leerlingen gaan als archeologen aan het werk, maken vondsten schoon en bekijken het onder de microscoop. Daarnaast gaan ze Romeinse muntjes schoonmaken, leren ze wat dendronchronologie is en maken ze als echte archeologen met gereedschap een tekening van potscherven.
Duizenden Romeinse soldaten kwamen marcherend naar Ermelo en bouwden er een marskamp. Maar wie waren die Romeinen en wat kwamen ze doen? Aan de hand van het spel ‘Kraak de code’ gaan de leerlingen in het museum aan de slag. Ze doen dat in groepjes en krijgen telkens een nieuwe opdracht. Totdat ze uiteindelijk de code gekraakt hebben. Zo ontdekken ze hoe de Romeinen hier leefden en wat ze hiermee naar toe brachten. Welke uitvindingen hebben we aan de Romeinen te danken?
Veel kinderen weten van alles over de piramiden in Egypte en, wat dichter bij huis, over de hunebedden in Drenthe. Dat zijzelf in Ermelo niet alleen in een prachtige natuur, maar ook midden tussen allerlei resten uit een ver verleden wonen, dat weten zij vaak niet. Spelend op de Groevenbeekse heide realiseren zij zich niet dat de vele heuvels om hen heen grafheuvels zijn, waarin duizenden jaren geleden iemand begraven is. In het ècht, daar op diezelfde plek… Als je hen hier op wijst en vertelt over de prehistorie, over dat de Groevenbeekse heide toen geen heide was, maar bos en over hoe anders het leven toen moet zijn geweest in vergelijking met nu, dan raken ze snel geïnteresseerd. Het verleden komt dan opeens veel dichterbij. De leerlingen gaan aan de slag met bronnen en objecten uit het verre verleden en ontdekken welke verhalen deze vertellen.
Deze les is een introductie over archeologie en het werk van archeologen en het museum. Door op school te werken met de leskist worden de leerlingen voorbereid op een bezoek aan het museum of een opgravingslocatie als die er is. Wat wordt er allemaal gevonden in de grond, en komt alles in het museum?